Azoren - Flora & Fauna

Flora
 
De Atlantische oceaan heeft een groet invloed op de vegetatie van de Azoren. De vegetatie is ingedeeld bij het Atlantisch areaal. Dit betekent dat er (naarmate je hoger komt) veel bewolking is, het er flink kan regenen, de zomers relatief koel (25°C.) en de winters warm (15°C.) zijn. Er is altijd water voorradig. Voor de vegetatie betekent dat, dat ze beschikken over een lange groeiperiode. Een echte rustperiode, zoals de winters in Nederland, heeft de vegetatie niet. De Azoriaanse flora bestaat daarom zowel uit Atlantische. Mediterrane, kosmopolitische (over de hele wereld voorkomende) en tropische soorten.

Na de ontdekking in de 15e eeuw zijn veel planten, bewust of onbewust, ingevoerd. Van de 500 plantensoorten zijn er 200 ingevoerd. De uit de Himalaya afkomstige geneeskrachtige Gemberplant, woekert door alle endemische soorten, en is dus een bedreiging voor de oorspronkelijke vegetatie. Zo’n 150 jaar geleden is de Hortensia op de Azoren ingevoerd en wordt voornamelijk als afscheiding gebruikt bij de weilanden omdat de koeien niet eten van deze plant.
Andere opvallende soorten zijn de prachtig, blauw, paarse Zuid-Afrikaanse lelie (Agapanthus), de Yucca, Canna Indica, Opuntia cactussen en Agaven.

Alleen op de Azoren voorkomende flora
Endemen zijn soorten die zich beperken tot een klein deel van de aarde en ze ontstaan altijd door isolatie. Op de Azoren komen 45 endemische planten voor. Een groot deel van de flora wordt dus alleen op de Azoren gevonden, per eiland zijn uit deze endemische soorten weer ondersoorten ontstaan, wat hen uniek maakt.

Tropische gewassen
Vanwege het gunstige klimaat op de Azoren zijn er ideale omstandigheden voor de landbouw. Zo vinden we er de Bataat (zoete aardappel) uit tropisch Amerika ingevoerd. Ook sinaasappels, druiven, ananas, passievruchten, limoenen, citroenen, bananen, thee, tabak, en maïs doen het erg goed op deze vulkanische eilanden.

Langs de kustpaden vinden we diverse kruiden: Venkel, drie muntsoorten, de Yam plant of Taro. Deze laatste komt van oorsprong uit Zuid-Oost Azië.

Regenwouden
Zo'n 10.000 jaar geleden, na de laatste ijstijd, ontstonden de oorspronkelijke bossen op de Azoren. Boomsoorten als Zeeden, Azoriaanse Laurier en Jeneverbes bomen behoren tot de oorspronkelijke begroeiing. In het oorspronkelijke Laurier-Jeneverbos, die ook op de Canarische Eilanden en Madaiera voorkomen, groeien interessante planten die het geheel een tropische aanblik geven. Varens zoals Dubbelloof, Niervarens & Koningsvarens komen veelvuldig voor. Ook op bomen groeiende (epifytische) Levermossen, Mossen en Korstmossen zijn algemeen in deze bossen.

Ribeiras of watervallen ontstaan elke keer weer na hevige regenval. Vele "Ribeiras" lopen recht van boven de berghellingen door het bos naar beneden. Om erosie in de toekomst te voorkomen worden boeren geactiveerd om bomen aan te planten op de voormalige weilanden. Hiervoor zijn subsidies in het leven geroepen.

Naaldbossen
Naaldbomen kwamen van nature alleen voor in de kustgebieden, voornamelijk de Zeeden. Later is onder andere de Japanse Ceder ingevoerd, vanwege de bruikbaarheid van het hout voor brandstof en scheepsbouw. Het is dus geen inheemse boom maar komt veelvuldig voor op de Azoren.


Fauna

De meest spectaculaire zoogdieren leven in de oceaan rondom de eilandengroep. Walvissen en dolfijnen komen in grote aantallen voor. De op het land levende dieren op de eilanden  zijn bijna allemaal door de mens meegebracht.

Voordat zich dieren op eilanden konden vestigen moest de vegetatie al enigszins ontwikkeld zijn. Voor niet vliegende dieren was het onmogelijk om de Azoren te bereiken, aangezien de eilanden nooit aan het vasteland verbonden zijn geweest en er nooit een landbrug heeft bestaan. Dieren die "voet aan wal zetten” waren uit Amerika afkomstige insecten. Er is een overeenkomst ontdekt tussen Azoriaanse en Amerikaanse insecten. Via de lucht en het zeewater deden enkele soorten hun intrede op de archipel. Spinnen zweven b.v aan hun spinsel met luchtstromingen mee en galmijten en Galmuggen kunnen na een week in zeewater nog steeds leven. Ook gekko's schijnen dagen op een stuk boomstam te overleven.

Vlinders
De meest voorkomende vlinder op de Azoren is misschien wel de Oranje Luzernevlinder. Dit is een klein geeloranje vlindertje dat voedsel zoekt op de veel voorkomende rolklaver. Ook zijn de Dagpauwoog en Kleine Vos regelmatig aanwezig. De meest spectaculaire soorten zijnde Konings- en koninginnepages; prachtig geel, zwart en rood zijn deze vlinders gekleurd. Groot en met een "sleep" aan de achterkant van hun vleugels. Maar de Monarchvlinder is het meest bijzonder. Deze grote roodbruinzwarte vlinder is eigenlijk een Noord-Amerikaanse soort die massaal in Mexico overwintert. Op de Azoren zijn ze in de zomer te vinden.

Ongewervelde dieren
De endemische Azoriaanse fauna is het talrijkst onder de slakken en de insecten. Er leven zo'n 43 soorten die alleen hier voorkomen. Slakken zijn afval en/of planteneters en hebben een vochtige omgeving nodig om uitdroging van hun huid te voorkomen. Enkele soorten leven in het water.

De zwarte Veldkrekel is ingevoerd op de Azoren en is familie van de in Nederland voorkomende huiskrekel. De felgroen Azoriaanse Sabelsprinkhaan is endemisch. Bij dit insect heeft het wijfje een legboor aan de achterzijde van haar lijf waarmee ze de eieren in de grond legt. In vergelijking tot de andere eilanden van Macaronesië (Azoren, Canarische eilanden, Madeira en Kaapverdische eilanden) komen er op de Azoren echter weinig soorten voor.

Gewervelde dieren
Alle amfibieën, reptielen, zoetwatervissen en bijna alle zoogdieren zijn door de mens op de Azoren geïntroduceerd. Van de Azoriaanse Rosse vleermuis weet men dit niet zeker, het dier kan tenslotte vliegen, en doet dat (met nog één andere soort op de wereld) voornamelijk overdag. De Madereense Muurhagedis is het enige reptiel op de Azoren. Dit dier is een endeem op Madeira en bij toeval op de Azoren terechtgekomen.

Ingevoerd zijn: Bunzings, Fretten, Konijnen, Bruine en Zwarte Rat, en Huismuizen. Om de muggen te bestrijden is de Grote Groene Kikker uitgezet. In de vele zoet watermeren zwemmen Goudvis, Forel, Karper en Baars.